Rozwód — kiedy sąd może orzec rozwiązanie małżeństwa?
Sąd orzeka rozwód, gdy nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego — obejmujący trzy więzi: uczuciową, fizyczną i gospodarczą (art. 56 § 1 k.r.o.). Sprawy o rozwód rozpoznaje sąd okręgowy właściwy miejscowo według zasad określonych w k.p.c.; w praktyce dla wielu spraw z Poznania będzie to Sąd Okręgowy w Poznaniu.
Pozew o rozwód może złożyć każdy z małżonków. W treści można wnioskować o: orzeczenie o winie, ustalenie sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania, alimenty na małżonka i dzieci, a w sprawach z dziećmi — o ustalenie władzy rodzicielskiej i kontaktów.
Właściwość sądu w sprawach rodzinnych zależy od rodzaju sprawy i zasad określonych w k.p.c.; dla wielu spraw rozwodowych z Poznania właściwy będzie Sąd Okręgowy w Poznaniu.
Alimenty — jak ustalić wysokość i jak je wyegzekwować?
Alimenty na dzieci ustalane są na podstawie art. 135 k.r.o. Sąd bierze pod uwagę usprawiedliwione potrzeby dziecka (koszty utrzymania, edukacji, leczenia, rozwijania zainteresowań) oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego rodzica. Co istotne — sąd uwzględnia nie tylko faktyczne dochody, ale też potencjał zarobkowy rodzica (tzw. hipotetyczne możliwości zarobkowe).
Jeśli rodzic nie płaci alimentów, można wszcząć postępowanie egzekucyjne przez komornika sądowego. Gdy egzekucja jest bezskuteczna — dziecko może ubiegać się o świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego (ustawa z 7.09.2007 r.).
Władza rodzicielska i kontakty z dzieckiem
Sąd może powierzyć władzę rodzicielską obojgu rodzicom (tzw. opieka naprzemienna) albo jednemu z nich, ograniczając władzę drugiego do współdecydowania w istotnych sprawach dziecka (art. 58 k.r.o.). Decyzja sądu zawsze kieruje się dobrem dziecka.
Kontakty drugiego rodzica z dzieckiem mogą być ustalane przez rodziców porozumieniem albo przez sąd. Kontakty obejmują: widzenia, zabranie dziecka poza miejsce zamieszkania, utrzymywanie korespondencji i kontaktów telefonicznych. Naruszenie orzeczonego harmonogramu kontaktów może skutkować nałożeniem grzywny przez sąd (art. 598¹⁵ k.p.c.).
Podział majątku wspólnego po rozwodzie
Podział majątku może odbyć się w drodze umowy między małżonkami (aktem notarialnym, jeśli w skład wchodzi nieruchomość) albo sądownie — w osobnym postępowaniu po prawomocnym orzeczeniu rozwodu. Zasadą jest równy podział majątku wspólnego, jednak jeden z małżonków może żądać ustalenia nierównych udziałów ze względu na stopień, w którym każde z nich przyczyniło się do powstania majątku (art. 43 § 2 k.r.o.).
Do majątku wspólnego wchodzi m.in.: wynagrodzenie za pracę, dochody z działalności gospodarczej, środki zgromadzone na rachunkach bankowych w czasie trwania małżeństwa. Majątki osobiste (majątek wniesiony przed ślubem, darowizny i spadki) pozostają poza podziałem.
Separacja jako alternatywa dla rozwodu
Separacja (art. 611 k.r.o.) orzekana jest gdy nastąpił zupełny rozkład pożycia, ale nie musi on być trwały — i gdy małżonkowie nie chcą definitywnie rozwiązać małżeństwa (np. ze względów religijnych). Separacja wywołuje podobne skutki jak rozwód w sferze majątkowej i faktycznej, ale małżonkowie nadal są małżeństwem (nie mogą zawrzeć nowego). Separacja może być uchylona przez sąd na zgodny wniosek.