System dozoru elektronicznego (SDE) — „bransoleta"
System dozoru elektronicznego to forma odbywania kary poza zakładem karnym — pod nadzorem technicznym (tzw. „bransoleta elektroniczna"). Skazany przebywa w domu, pracuje lub uczy się, a urządzenie monitoruje jego lokalizację według harmonogramu zatwierdzonego przez sąd penitencjarny.
Warunki ubiegania się o SDE (art. 43la k.k.w.):
- Pozostało do odbycia nie więcej niż 1 rok i 6 miesięcy kary
- Posiadanie stałego miejsca pobytu
- Zgoda dorosłych osób wspólnie zamieszkujących
- Brak przeszkód technicznych (zasięg, warunki mieszkaniowe)
- Pozytywna prognoza kryminologiczna
Wniosek może złożyć skazany lub jego obrońca do sądu penitencjarnego właściwego dla miejsca odbywania kary. W Poznaniu jest to Sąd Okręgowy w Poznaniu — Wydział V Penitencjarny.
Warunkowe przedterminowe zwolnienie (WPZ)
Warunkowe przedterminowe zwolnienie to zwolnienie skazanego przed pełnym odbyciem kary — z obowiązkiem przestrzegania warunków na czas próby. Sąd penitencjarny bierze pod uwagę: postawę skazanego, zachowanie podczas kary, wyniki resocjalizacji, warunki powrotu do społeczeństwa i rokowania dotyczące przestrzegania prawa.
Kiedy można złożyć wniosek o WPZ (art. 78 k.k.):
- Po odbyciu co najmniej ½ kary — dla skazanych po raz pierwszy
- Po odbyciu co najmniej ⅔ kary — recydywiści (art. 64 § 1 k.k.)
- Po odbyciu co najmniej ¾ kary — wielokrotna recydywa (art. 64 § 2 k.k.)
- Zawsze — po odbyciu minimum 6 miesięcy kary
Wniosek może złożyć skazany, obrońca lub dyrektor zakładu karnego. Postanowienie sądu penitencjarnego o odmowie WPZ można zaskarżyć zażaleniem.
Przerwa w odbywaniu kary
Przerwa w wykonaniu kary pozbawienia wolności to czasowe opuszczenie zakładu karnego. Sąd penitencjarny może ją udzielić z kilku powodów:
- Obligatoryjna (art. 153 § 1 k.k.w.) — gdy stan zdrowia skazanego uniemożliwia odbywanie kary; trwa do czasu ustania przeszkody
- Fakultatywna (art. 153 § 2 k.k.w.) — ważne względy rodzinne lub osobiste (opieka nad chorym, zdarzenia losowe); do 1 roku
Adwokat przygotowuje dokumentację medyczną, rodzinną lub inną na poparcie wniosku i reprezentuje skazanego przed sądem.
Odroczenie wykonania kary
Odroczenie wykonania kary to wstrzymanie momentu stawienia się do zakładu karnego mimo prawomocnego wyroku. Sąd orzeka odroczenie gdy:
- Natychmiastowe wykonanie kary groziłoby poważnymi następstwami dla skazanego lub jego rodziny — do 1 roku (art. 152 § 1 k.k.w.)
- Skazany jest chory — do czasu ustania przeszkody (art. 151 § 1 k.k.w.)
- Skazana kobieta jest w ciąży lub odbywa opiekę nad małym dzieckiem — do 3 lat od urodzenia dziecka (art. 151 § 2 k.k.w.)
Kontakt adwokata z osobą pozbawioną wolności
Adwokat ma prawo do swobodnego kontaktu z osobą pozbawioną wolności — bez obecności funkcjonariusza Służby Więziennej i w warunkach zapewniających tajemnicę rozmowy (art. 8 § 3 k.k.w.). Rodzina lub bliscy mogą skontaktować się z kancelarią w imieniu skazanego — adwokat odwiedza go w zakładzie karnym i ustala możliwe wnioski.