Błąd medyczny — podstawy prawne i rodzaje
Błąd medyczny to działanie lub zaniechanie personelu medycznego niezgodne z aktualną wiedzą medyczną (lege artis), które doprowadziło do szkody pacjenta. Wyróżniamy:
- błąd diagnostyczny — nieprawidłowe rozpoznanie lub pominięcie rozpoznania,
- błąd terapeutyczny — niewłaściwe leczenie, zła dawka leku, nieprawidłowa operacja,
- błąd techniczny — błąd w wykonaniu zabiegu, pozostawienie ciał obcych w ciele,
- błąd organizacyjny — nieprawidłowy przepływ informacji, brak nadzoru.
Podstawę roszczeń stanowią przede wszystkim art. 415 i 430 k.c. (czyn niedozwolony, odpowiedzialność za podwładnych) oraz ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
Zakażenia szpitalne — odpowiedzialność podmiotu leczniczego
Zakażenie szpitalne (sepsa, MRSA, zakażenie C. difficile, zakażenie rany pooperacyjnej) może być podstawą dochodzenia zarówno zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jak i odszkodowania z tytułu kosztów leczenia, rehabilitacji i utraconych dochodów. Odpowiedzialność szpitala może wynikać z winy organizacyjnej — niedostosowania procedur sanitarnych, braku izolacji pacjentów zakaźnych lub wadliwych praktyk sterylizacji sprzętu.
Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych — ścieżka przy RPP
Od 1 lipca 2024 r. wojewódzkie komisje ds. orzekania o zdarzeniach medycznych zostały zlikwidowane. Obecnie wnioski o świadczenie kompensacyjne składa się do Rzecznika Praw Pacjenta w ramach Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych.
Ścieżka ta nie zastępuje w każdej sprawie procesu cywilnego, ale może być szybszym sposobem uzyskania świadczenia w określonych przypadkach. Kancelaria pomaga ocenić, czy w konkretnej sprawie właściwy będzie wniosek do RPP, pozew cywilny czy równoległe zabezpieczenie interesów pacjenta innymi środkami.
Naruszenie praw pacjenta
Niezależnie od błędu medycznego, naruszenie praw pacjenta może być samodzielną podstawą żądania zadośćuczynienia. Do najczęstszych naruszeń należą:
- brak świadomej zgody pacjenta na zabieg (art. 32–34 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty),
- niezapewnienie dostępu do dokumentacji medycznej (art. 23 i 26 ustawy o prawach pacjenta),
- naruszenie prawa do intymności i poszanowania godności,
- niezapewnienie należytej opieki pielęgniarskiej lub dostępu do lekarza.
Roszczenia po śmierci bliskiej osoby
Gdy błąd medyczny zakończył się śmiercią pacjenta, jego najbliższym przysługuje:
- zadośćuczynienie za doznaną krzywdę (art. 446 § 4 k.c.),
- stosowne odszkodowanie w przypadku znacznego pogorszenia sytuacji życiowej (art. 446 § 3 k.c.),
- renta alimentacyjna dla osób, którym zmarły dostarczał środków utrzymania (art. 446 § 2 k.c.),
- zwrot kosztów leczenia i pogrzebu (art. 446 § 1 k.c.).