Poznań · Plac Wolności 18Pniewy · Hallera 8 +48 536 280 949 a.skrobak@adwokatskrobak.pl
Specjalizacja · 08

Prawo medyczne — błędy medyczne i prawa pacjenta

Dochodzenie roszczeń odszkodowawczych za błędy medyczne i zakażenia szpitalne, ochrona praw pacjenta, postępowania przed Rzecznikiem Praw Pacjenta w ramach Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych oraz dochodzenie roszczeń na drodze cywilnej.

Błąd medyczny — podstawy prawne i rodzaje

Błąd medyczny to działanie lub zaniechanie personelu medycznego niezgodne z aktualną wiedzą medyczną (lege artis), które doprowadziło do szkody pacjenta. Wyróżniamy:

  • błąd diagnostyczny — nieprawidłowe rozpoznanie lub pominięcie rozpoznania,
  • błąd terapeutyczny — niewłaściwe leczenie, zła dawka leku, nieprawidłowa operacja,
  • błąd techniczny — błąd w wykonaniu zabiegu, pozostawienie ciał obcych w ciele,
  • błąd organizacyjny — nieprawidłowy przepływ informacji, brak nadzoru.

Podstawę roszczeń stanowią przede wszystkim art. 415 i 430 k.c. (czyn niedozwolony, odpowiedzialność za podwładnych) oraz ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Zakażenia szpitalne — odpowiedzialność podmiotu leczniczego

Zakażenie szpitalne (sepsa, MRSA, zakażenie C. difficile, zakażenie rany pooperacyjnej) może być podstawą dochodzenia zarówno zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, jak i odszkodowania z tytułu kosztów leczenia, rehabilitacji i utraconych dochodów. Odpowiedzialność szpitala może wynikać z winy organizacyjnej — niedostosowania procedur sanitarnych, braku izolacji pacjentów zakaźnych lub wadliwych praktyk sterylizacji sprzętu.

Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych — ścieżka przy RPP

Od 1 lipca 2024 r. wojewódzkie komisje ds. orzekania o zdarzeniach medycznych zostały zlikwidowane. Obecnie wnioski o świadczenie kompensacyjne składa się do Rzecznika Praw Pacjenta w ramach Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych.

Ścieżka ta nie zastępuje w każdej sprawie procesu cywilnego, ale może być szybszym sposobem uzyskania świadczenia w określonych przypadkach. Kancelaria pomaga ocenić, czy w konkretnej sprawie właściwy będzie wniosek do RPP, pozew cywilny czy równoległe zabezpieczenie interesów pacjenta innymi środkami.

Naruszenie praw pacjenta

Niezależnie od błędu medycznego, naruszenie praw pacjenta może być samodzielną podstawą żądania zadośćuczynienia. Do najczęstszych naruszeń należą:

  • brak świadomej zgody pacjenta na zabieg (art. 32–34 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty),
  • niezapewnienie dostępu do dokumentacji medycznej (art. 23 i 26 ustawy o prawach pacjenta),
  • naruszenie prawa do intymności i poszanowania godności,
  • niezapewnienie należytej opieki pielęgniarskiej lub dostępu do lekarza.

Roszczenia po śmierci bliskiej osoby

Gdy błąd medyczny zakończył się śmiercią pacjenta, jego najbliższym przysługuje:

  • zadośćuczynienie za doznaną krzywdę (art. 446 § 4 k.c.),
  • stosowne odszkodowanie w przypadku znacznego pogorszenia sytuacji życiowej (art. 446 § 3 k.c.),
  • renta alimentacyjna dla osób, którym zmarły dostarczał środków utrzymania (art. 446 § 2 k.c.),
  • zwrot kosztów leczenia i pogrzebu (art. 446 § 1 k.c.).

Najczęstsze pytania — prawo medyczne

  • Co to jest błąd medyczny i jak udowodnić winę?

    Błąd medyczny to niezgodne z aktualną wiedzą medyczną działanie lub zaniechanie personelu, które doprowadziło do szkody. Udowodnienie winy wymaga zazwyczaj dowodu z opinii biegłego lekarza sądowego i dokumentacji medycznej. Kancelaria pomaga w zebraniu i właściwym przedstawieniu materiału dowodowego.

  • Co grozi szpitalowi za zakażenie szpitalne?

    Zakażenie szpitalne może być podstawą dochodzenia zadośćuczynienia i odszkodowania od podmiotu leczniczego. Odpowiedzialność szpitala opiera się na art. 430 k.c. (odpowiedzialność za podwładnych) i winie organizacyjnej. Sprawy te można analizować pod kątem wniosku do Rzecznika Praw Pacjenta w ramach Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych albo dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej.

  • Czym jest Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych?

    Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych to pozasądowa ścieżka przy Rzeczniku Praw Pacjenta. Od 1 lipca 2024 r. wojewódzkie komisje zostały zlikwidowane, a wnioski o świadczenie kompensacyjne składa się do RPP. Ta droga nie zastępuje w każdej sprawie procesu cywilnego, ale może być szybsza w określonych przypadkach.

  • Ile czasu ma pacjent na dochodzenie roszczeń?

    Roszczenia z tytułu błędu medycznego przedawniają się co do zasady po 3 latach od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i osobie odpowiedzialnej (art. 442¹ k.c.). W przypadku szkód na osobie termin ten nie może przekroczyć 20 lat od zdarzenia.

  • Czy można dochodzić roszczeń po śmierci bliskiej osoby?

    Tak. Rodzinie przysługuje zadośćuczynienie za doznaną krzywdę (art. 446 § 4 k.c.), stosowne odszkodowanie za pogorszenie sytuacji życiowej (art. 446 § 3 k.c.), renta alimentacyjna oraz zwrot kosztów leczenia i pogrzebu (art. 446 § 1 k.c.). Kancelaria prowadzi tego rodzaju sprawy w imieniu najbliższych.

Doznałeś szkody w związku z leczeniem?

Krótka rozmowa organizacyjna jest bezpłatna. Pełna analiza prawna i wybór ścieżki działania wymagają odrębnego ustalenia zakresu porady.

Napisz do kancelarii → +48 536 280 949